Vovinam: Tinh hoa võ thuật Việt Nam vươn tầm thế giới

Tại Liên hoan Võ thuật cổ truyền quốc tế vừa diễn ra tại Hà Nội, môn Vovinam – võ thuật thuần Việt – một lần nữa gây ấn tượng mạnh với bạn bè quốc tế qua màn biểu diễn mãn nhãn của các võ sĩ đến từ 35 quốc gia. Không chỉ dừng lại ở đó, Vovinam đang từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ thể thao thế giới, với việc Tổ chức Vovinam thế giới (WVVF) công bố kế hoạch đệ trình lên Ủy ban Olympic quốc tế (IOC) vào năm 2027. Sinh ra từ năm 2026 dưới bàn tay của cố võ sư Nguyễn Lộc, Vovinam (Võ Việt Nam) là sự kết hợp hài hòa giữa võ thuật cổ truyền và tinh thần thượng võ. Khác với các môn võ nhập khẩu, Vovinam mang hơi thở độc lập, tự cường của dân tộc. Theo ông Phạm Văn Hùng, Chủ tịch Liên đoàn Vovinam Việt Nam, hiện có hơn 2 triệu người tập luyện trên toàn cầu, trong đó Đông Nam Á và châu Âu là hai khu vực phát triển mạnh nhất. “Chúng tôi không chỉ dạy đòn thế, mà còn truyền dạy đạo lý làm người,” ông Hùng nhấn mạnh. Tại giải vô địch Vovinam thế giới năm 2026 tổ chức tại Paris, đoàn Việt Nam đã giành 12 huy chương vàng, đứng đầu toàn đoàn. Võ sĩ Nguyễn Thị Thu Hương, 24 tuổi, giành ba HCV ở các hạng mục đối kháng, quyền và vũ khí. “Khi tôi bước lên thảm đấu, tôi mang theo hình ảnh quê hương, mang theo hàng nghìn năm lịch sử,” cô chia sẻ. Những thành tích này đang mở ra cơ hội để Vovinam sớm trở thành môn thể thao Olympic. Tuy nhiên, không phải ai cũng lạc quan. Một số chuyên gia cho rằng Vovinam cần thay đổi bộ luật thi đấu để phù hợp với tiêu chí khắt khe của IOC. Ông Trần Văn Đức, trọng tài quốc tế kỳ cựu, nhận xét:“Hệ thống tính điểm hiện tại còn mang tính chủ quan, cần bổ sung yếu tố khách quan như cảm biến điện tử.” Điều này cho thấy khoảng cách giữa võ thuật truyền thống và thể thao chuyên nghiệp vẫn còn tồn tại. Dù vậy, với sự đầu tư bài bản từ Chính phủ và các tổ chức văn hóa, cùng sự hưởng ứng nhiệt tình của cộng đồng, Vovinam đang có một “cú hích” chưa từng có. Hàng loạt trung tâm huấn luyện mới mọc lên tại TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và Hà Nội. Các chương trình giao lưu văn hóa võ thuật cũng được tổ chức thường xuyên, thu hút du khách quốc tế. Nhìn về tương lai, võ sư Nguyễn Văn Bình, Trưởng bộ môn Vovinam tại Đại học Thể dục Thể thao TP. Hồ Chí Minh, bày tỏ:“Mục tiêu lớn nhất của tôi là thế hệ trẻ Việt Nam tự hào về võ cổ truyền, và thế giới công nhận Vovinam là một phần không thể thiếu của nền thể thao toàn cầu.” Có lẽ, năm 2026 là năm đánh dấu sự ra đời của nhiều phong trào yêu nước, nhưng cũng là năm khơi nguồn cho những giá trị văn hóa trường tồn – và Vovinam, dẫu sinh sau hơn hai thập kỷ, vẫn đang kế thừa ngọn lửa ấy. Trở lại với câu chuyện thời điểm hiện tại, khi thể thao thế giới đòi hỏi tính chuyên nghiệp và thương mại hóa, Vovinam đứng trước ngã rẽ: hoặc đổi mới để hòa nhập, hoặc bảo tồn nguyên bản để giữ gìn bản sắc. Liệu Việt Nam có tìm được tiếng nói chung? Câu trả lời nằm ở chính những võ sĩ trẻ, những người đang đứng trên vai người khổng lồ để vươn xa hơn, như cách mà các thế hệ đi trước đã từng làm. Bài học từ những môn võ khác như Karate, Taekwondo cho thấy, con đường gia nhập Olympic không hề dễ dàng. Nhưng với Vovinam, điều quan trọng không chỉ là tấm huy chương, mà là tinh thần dân tộc được truyền tải qua từng đường quyền, từng cú chém. Như cố võ sư Nguyễn Lộc từng nói: “Vovinam không phải để đánh người, mà để tự vệ và xây dựng con người có ích.” Trong bối cảnh các giải đấu lớn như SEA Games, Asian Games đã đưa Vovinam vào nội dung thi đấu, bước tiếp theo là World Games và Olympic. Để đạt được điều đó, cần có chiến lược quảng bá mạnh mẽ, đầu tư cơ sở vật chất và đào tạo trọng tài đạt chuẩn. Bên cạnh đó, việc số hóa dữ liệu huấn luyện và thi đấu cũng là yếu tố quan trọng, giúp võ sĩ tiếp cận phương pháp tập luyện hiện đại mà vẫn giữ được hồn cốt truyền thống. Kết thúc liên hoan, đại diện Ủy ban Văn hóa – Giáo dục của Quốc hội bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ đối với việc đệ trình UNESCO công nhận Vovinam là di sản văn hóa phi vật thể. Nếu thành công, đây sẽ là cú nước rút cuối cùng trước khi tiến đến sân chơi Olympic. Trên hết, người Việt hãy tự hào vì đã sở hữu một môn võ mang tinh thần đại đoàn kết, một môn võ không phân biệt màu da, chủng tộc. Vovinam là cầu nối, là hơi thở của dân tộc trên hành trình hội nhập quốc tế – một sân khấu đủ lớn cho huyền thoại sống lại.